ΕΝΕΝΗΝΤΑ ΧΡΟΝΙΑ    Η ίδρυση και τα πρώτα 40 χρόνια

Ο καιρός ήταν γλυκός και η φιλοξενία των ντόπιων πρωτόγνωρη γι΄ αυτούς.  

Οι στρατιώτες απαλλαγμένοι από διάφορες μέριμνες έπαιζαν  τα απογεύματα ένα καινούργιο παιχνίδι, το ‘’φουτμπόλ΄΄. 

 Μάλιστα οι ενδεκάδες τους συμπληρώνονταν με κάποια Ελληνόπουλα, που ήταν εντυπωσιασμένα όχι  μόνο από το ίδιο το παιχνίδι, αλλά κι από το πάθος με το οποίο οι Βρετανοί αγωνίζονταν.

Αυτά τα παιδιά δεν άργησαν να συγκροτήσουν στην πόλη τις πρώτες συνοικιακές ομάδες, που φυσικά κλωτσούσαν αυτοσχέδιες μπάλες φτιαγμένες από κουρελόπανα.  

Σχεδόν αμέσως ιδρύθηκε και ο πρώτος οργανωμένος ποδοσφαιρικός σύλλογος της πόλης ο ΄΄Πηλεύς΄΄. Ιδρυτικά του μέλη ήταν οι τότε νεαροί Αντώνης Κόκκινος, Γιάννης Σιμόπουλος, Χρ. Κωνσταντινίδης, Δημ. Τζήμας, Αχιλλέας Βαγενάς, Φιλ. Αναγνώστου, Γιώργος Αθανασιάδης, οι αδελφοί Περβανά και μερικά τουρκόπαιδα, που κατοικούσαν τότε ακόμα στη Δράμα. 

Την  άνοιξη του 1919 αποφασίστηκε η διεύρυνση του ΄΄Πηλέως΄΄ με νέα στελέχη όπως οι Αντ. Παπαλούδης, Αρίσταρχος Σιμόπουλος, Κωνσταντίνος Καπανίκης, Γιάννης Πεντζίκης, Μίμης Πολυχρονιάδης, Δημοσθένης Φέσσας, Θ. Κωνσταντινίδης κ.α..  

Τότε ο σύλλογος μετονομάσθηκε σε ΄΄Σύλλογο Σωματικής Αγωγής Η ΔΟΞΑ΄΄.

Η Δόξα  σύντομα απέκτησε μπάλες και τις πρώτες ομοιόμορφες ασπρόμαυρες φανέλες με έμβλημα το τριφύλλι. Σε κάθε φύλλο του τριφυλλιού ήταν γραμμένο και ένα από τα γράμματα ΄΄Γ.Σ.Δ.΄΄, αρχικά των λέξεων ΄΄Γυμναστικός Σύλλογος Δόξα΄΄.  

Τον παρθενικό της επίσημο αγώνα η Δόξα τον έδωσε με αντίπαλο ομάδα της Καβάλας, την οποία νίκησε με 3-0. 

Μετά τις πρώτες επιτυχείς εμφανίσεις το πρόβλημα της ομάδας ήταν πια η έλλειψη ιδιόκτητου γηπέδου. 

 Στη λύση του συνέβαλαν αποφασιστικά ο διοικητής της VII Μεραρχίας, που είχε την έδρα της στη Δράμα, στρατηγός Μιλτιάδης Κοιμήσης, και η οικογένειά Δουμπέσα, που χάρισαν στο σύλλογο την έκταση γης, όπου σήμερα βρίσκεται το γήπεδο της Δόξας

Τα εγκαίνια του  σταδίου με τις ξύλινες σκεπαστές κερκίδες στη δυτική πλευρά του, έγιναν την 1 ^η Ιουλίου του 1927 

Το 1933 η Δόξα, που συμμετείχε στην Ένωση Ποδοσφαιρικών Σωματείων Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, διοργάνωσε τους Πανθρακικούς Αθλητικούς Αγώνες και με την ευκαιρία ολοκλήρωσε τα έργα του σταδίου με αποδυτήρια, σκοπευτήριο και ανακαίνιση της εισόδου του γηπέδου 

Την περίοδο εκείνη η Δόξα ίδρυσε και το πρώτο στη Βόρειο Ελλάδα γυναικείο Τμήμα Κλασικού Αθλητισμού, ενώ το 1938 διοργάνωσε και πάλι τους Πανθρακικούς Αθλητικούς Αγώνες, ταυτόχρονα με τα εγκαίνια του νέου Εθνικού Σταδίου της Δράμας.  

Οι αγώνες εκείνοι άφησαν εποχή στα αθλητικά χρονικά του τόπου

Δυστυχώς όμως την αθλητική και ποδοσφαιρική δραστηριότητα της Δόξας ανέκοψε ο δεύτερος παγκόσμιος πόλεμος και στη συνέχεια η μαύρη περίοδος της κατοχής.  

Στη διάρκειά της το στάδιο της Δόξας χρησιμοποιήθηκε για το σταυλισμό των ζώων του βουλγάρικου στρατού, οι εγκαταστάσεις κατεδαφίστηκαν και τα ξύλα των κερκίδων και του σκεπάστρου κλάπηκαν.  

Τίποτα δεν είχε μείνει που να δείχνει ότι κατά τα προηγούμενα χρόνια έρχονταν όλοι οι κάτοικοι της περιοχής και καμάρωναν τη Δόξα.

Η απελευθέρωση βρήκε τα πάντα διαλυμένα.  

Η Δόξα, όπως και όλα τα άλλα αθλητικά σωματεία, ξεκίνησε από την αρχή.  

Και πάλι όμως ο ενθουσιασμός του κόσμου βοήθησε στην ταχεία ανασυγκρότησή της, έστω και αν τα μέσα της εποχής ήταν πενιχρά.  

Χαρακτηριστικό της οικονομικής ανέχειας, που αντιμετώπιζαν τότε τα σωματεία ήταν και το έπαθλο των ποδοσφαιριστών, στην περίπτωση που κέρδιζαν κάποιον αγώνα.  

Η διοίκηση τους κερνούσε από μία πάστα.

Με το πέρασμα του χρόνου η Δόξα οργανώθηκε όπως πρώτα και το 1948 κατέλαβε την πρώτη θέση ανάμεσα στα ποδοσφαιρικά σωματεία της ευρύτερης περιοχής.  

Ταυτόχρονα αναδημιουργήθηκε και το αθλητικό της τμήμα, το οποίο πήρε μέρος στους πρώτους μεταπολεμικούς Πανμακεδονικούς Αγώνες και κατέλαβε ικανοποιητική θέση

Στη δεκαετία του πενήντα η Δόξα με τους θριάμβους που πέτυχε μέσα στα γήπεδα έγινε γνωστή στο πανελλήνιο.  

Και οι ποδοσφαιριστές της χαρακτηρίσθηκαν από τους φανατικούς φιλάθλους ΄΄Μαυραετοί του Βορρά΄΄, γιατί πετούσαν από νίκη σε νίκη.  

Τότε αντικαταστάθηκε το έμβλημα της ομάδας, το τριφύλλι, από το γνωστό σε όλους μαύρο αετό.

Στις αρχές της δεκαετίας του πενήντα  η Δόξα κάλεσε την τουρκική ΄΄Ντεμίρ – Σπόρ΄΄ από την οποία ηττήθηκε με σκορ 3-1.  

Επίσης  έπαιξε με την Εθνική Αιθιοπίας, την οποία νίκησε με 3-1.  

Η Δόξα έδωσε στην έδρα της και άλλα διεθνή φιλικά παιχνίδια, με τη ΄΄Βιν΄΄ της Αυστρίας, την ΄΄Αούστρια΄΄ του Γκρατς και άλλα αξιόλογα ευρωπαϊκά συγκροτήματα, τα οποία κατά κανόνα τα κέρδιζε.

Το 1954 διεκδίκησε για πρώτη φορά σε τελικό αγώνα το Κύπελλο Ελλάδος από τον Ολυμπιακό Πειραιώς.  

Ήταν η πρώτη φορά που επαρχιακό σωματείο αγωνιζόταν σε αγώνα τέτοιας σημασίας. 

Η αναμέτρηση έληξε 2-0 υπέρ του Ολυμπιακού, αλλά η Δόξα καταξιώθηκε στη συνείδηση όλων των Ελλήνων φιλάθλων, ως μία από τις καλύτερες ομάδες της χώρας.  

Οι Δραμινοί φίλαθλοι επεφύλαξαν μεγάλη υποδοχή στην ομάδα και η ΕΠΟ σε αναγνώριση της αξίας της αποφάσισε να μη συμμετάσχει η Δόξα στους προκριματικούς αγώνες κυπέλλου της επόμενης χρονιάς,  αλλά να αγωνιστεί απευθείας μεταξύ των δεκαέξι ομάδων που θα συμμετείχαν στους προημιτελικούς.

Το 1958  η ομάδα έφτασε για δεύτερη φορά στον τελικό του Κυπέλλου Ελλάδος και ηττήθηκε από τον Ολυμπιακό με 5-1.

Το 1959 η Δόξα έπαιξε για τρίτη φορά στον τελικό του Κυπέλλου Ελλάδος, πάλι με τον Ολυμπιακό Πειραιώς και παρόλο που προηγήθηκε, έχασε τελικά με 2-1.  

*Το κείμενο υπογράφει  ο Σταύρος Καρατεπελής,  για την εξαιρετική έκδοση του Δ.Ε.Κ.ΠΟ.Τ.Α  (ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ) του  Δήμου  Δράμας , κατά το έτος 1996, ΄΄ΔΟΞΑ ΔΡΑΜΑΣ 1918 – 1965 ΛΕΥΚΩΜΑ΄΄, που με ευθύνη και σεβασμό επιμελήθηκε ο Βασίλειος Τσιαμπούσης.